Grzyby smaczne, ale niebezpieczne

Sezon na grzyby w pełni, dlatego Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Nowym Sączu przygotowała kilka porad, których przestrzeganie zagwarantuje, że spożyte nie przyprawią nas o zatrucie.

By uniknąć pomyłek, przy zbieraniu grzybów i postępowaniu z nimi pamiętajmy:
1.    Przestrzega się przed spożyciem w stanie surowym wszystkich gatunków grzybów, w tym jadalnych. Spożycie ich na surowo zwiększa ryzyko i stopień zatrucia.
2.    Należy zbierać i spożywać grzyby, co, do których mamy absolutną pewność, że są gatunkami jadalnymi. Jeśli mamy wątpliwości, jeszcze przed obraniem i pokrojeniem grzybów spytajmy osób bardziej doświadczonych. Jeżeli nadal mamy wątpliwości grzyby należy wyrzucić. Ponadto, PSSE w Nowym Sączu prowadzi bezpłatne konsultacje.
3.    Przy małej znajomości grzybów najlepiej nie zbierać okazów z blaszkami pod kapeluszem, wśród nich są gatunki śmiertelnie trujące. Mniej niebezpieczne są grzyby z rurkami.
4.    Wśród ofiar zatruć grzybami są również doświadczeni zbieracze grzybów. Zachowajmy ostrożność!
5.    Grzyby zbieramy przez wykręcanie owocników z podłoża. Pozostały dołek zasypujemy ziemią, którą lekko przygniatamy, co zabezpiecza grzybnię. Zbieranie przez odłamanie trzonu czy odcięcie nożem jest nie tylko szkodliwe dla grzybni, ale utrudnia rozpoznanie gatunku grzyba.
6.    Nie ma prostego sposobu (poza atlasem) na odróżnienie grzyba jadalnego od podobnego trującego. Rozróżnienie gatunków jadalnych od trujących na podstawie smaku jest niebezpieczne, np. muchomor sromotnikowy zwany „leśną śmiercią”, ma słodki i przyjemny smak.
7.    Nie należy wierzyć starym przesądom, ciemnienie cebuli czy czernienie srebrnej łyżki włożonej do potrawy z grzybów nie dowodzi, że są one gatunkami niejadalnymi. Również fakt, że na grzybie żeruje np. ślimak nie świadczy o tym, że grzyb jest jadalny. Ślimak to inny organizm, na który ta trucizna nie działa.
8.    Nie należy zbierać grzybów młodych, które nie mają wykształconych owocników. Trudno wówczas rozpoznać gatunek i łatwo się pomylić w jego ocenie.
9.    Zebrane grzyby po oczyszczeniu z ziemi i ściółki układamy w koszykach lub łubiankach, nigdy w torebkach i woreczkach foliowych, ponieważ łatwo ulegają zaparzeniu, zepsuciu i stanowią znakomitą pożywkę dla pleśni i bakterii. Nawet w gatunkach jadalnych wytwarzają się wówczas substancje trujące i szkodliwe dla zdrowia.
10.    W lesie zwracamy uwagę na małe dzieci; chętnie biorą one do buzi barwne owocniki grzybów, np. muchomora.
11.    Potrawy z grzybów należą do ciężkostrawnych nie należy podawać ich dzieciom w wieku 0-7 lat i osobom starszym.
12.    Grzyby łatwo wchłaniają pyły i zanieczyszczenia. Dlatego nie należy spożywać grzybów zbieranych wokół terenów przemysłowych lub szlaków komunikacyjnych.
13.     Nie należy zbierać grzybów starych, przejrzałych, przerośniętych, zaczerwionych nie mają większych wartości smakowych i odżywczych. Nie należy ich niszczyć podobnie jak grzybów trujących - są potrzebne w lesie.
14.     Nie zbierajmy grzybów w parkach narodowych i rezerwatach przyrody.

Jeżeli po spożyciu grzybów zauważymy objawy zatrucia, powinniśmy natychmiast wezwać lekarza, ponieważ często tylko w porę udzielona pomoc może uratować nam życie. Pamiętajmy, że przy zatruciach muchomorem sromotnikowym występuje faza pozornej poprawy, po której nasz stan może się gwałtownie pogorszyć.

Objawy zatrucia grzybami: bóle brzucha, bóle w nadbrzuszu, uporczywe wymioty i biegunka, silne pragnienie, kurcze mięśni, drgawki mięśni, zaburzenia pracy serca i układu krążenia, spadek ciśnienia tętniczego krwi, bóle wątroby, silnie rozszerzone źrenice, stany podniecenia, odurzenia, zamroczenia, zaburzenia świadomości, utraty przytomności, śpiączka.

Zanim przybędzie lekarz należy: wypróżnić żołądek poprzez wywołanie wymiotów (wprowadzenie palca do gardła i podanie osolonej wody). Nie wolno podawać mleka ani alkoholu!!!

Należy:
1.    Zabezpieczyć wymiociny oraz resztki potrawy grzybowej.
2.    Zabezpieczyć (ewentualnie) obierzyny z grzybów (celem diagnostyki laboratoryjnej); ułatwimy w ten sposób rozpoznanie gatunku grzyba, który wywołał zatrucie, co umożliwi zastosowanie właściwego leczenia.

Wymienione zabiegi należy zastosować do wszystkich osób, które jadły tę samą potrawę, choć nie wystąpiły u nich jeszcze objawy zatrucia. Często po wystąpieniu w/w objawów następuje okresowe polepszenie stanu zdrowia. Niezależnie od polepszenia stanu zdrowia osobę podejrzaną o zatrucie należy natychmiast przewieźć do szpitala!!!

Przed wyruszeniem w las dla bezpieczeństwa własnego i rodziny warto zaopatrzyć się w atlas grzybów, warto zapoznać się z gatunkami trującymi. O pomyłkę, bowiem nie jest trudno, głównie przy zbieraniu grzybów blaszkowych. Pamiętajmy, zatem że bez znajomości grzybów, podpieranej książkami i doświadczeniem, nie należy zbierać grzybów blaszkowych. Konsekwencje pomyłki mogą być tragiczne.