Tarcze Herbowe dla Wyklętych

Wczoraj (23 lutego, czwartek) radni miasta Nowego Sącza poparli projekt uchwały dotyczący przyznania Tarczy Herbowej „Zasłużony dla Miasta Nowego Sącza” trzem mieszkającym w Nowym Sączu „Żołnierzom Wyklętym”: kpt. Stefanowi Kuligowi, kpt. Józefowi Stojkowi oraz por. Tadeuszowi Rybie.

O inicjatywie pisaliśmy tutaj: http://sacz.in/wydarzenia/news;bedzie-tarcza-herbowa-dla-sadeckich-zolnierzy-wykletych,28327.html

Związek Sądeczan wystąpił do Rady Miasta Nowego Sącza z wnioskiem o przyznanie Tarczy Herbowej trzem ostatnim żyjącym w Nowym Sączu żołnierzom wyklętym: porucznikowi Tadeuszowi Rybie, kapitanowi Stefanowi Kuligowi i kapitanowi Józefowi Stojkowi. - Z mojej inicjatywy poprzez Związek Sądeczan, Prezes Maciej Kurp jako Prezes wystąpił do Rady Miasta o przyznanie Tarczy Herbowej dla trzech ostatnich żyjących na Sądecczyźnie Żołnierzy Wyklętych – mówił Jan Ruchała z sądeckiego oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego w Nowym Sączu. - Wniosek był już składany 9 miesięcy temu. Mam pismo od prezydenta Ryszarda Nowaka, w którym wyraża on poparcie dla naszego projektu. Prezydent scedował decyzję na radnych, którzy poprali projekt – dodaje.

Kpt. Stefan Kulig - ps. 'Gorol', ur. 20.04.1926 r. w Obłazach Ryterskich. Aresztowany przez gestapo, na przełomie 1942 i 1943 r. więziony i torturowany w Nowym Sączu. Więzień obozów Auschwitz i Sachsenhausen.
Dwukrotnie aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa, Stefan Kulig zeznał: - Bity byłem do utraty przytomności, gdy się przewracałem to mnie kopali. Bili mnie też po piętach kijami [...]. Stopy miałem tak spuchnięte, że nie dałem rady ubrać butów.
W 1948 r. przystąpił do Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej; przysięgę złożył w obecności kapelana oddziału ks. Władysława Gurgacza SJ i Stanisława Szajny.
Aresztowany po raz drugi przez UB, przebywał 5 lat w Ośrodku Pracy Więźniów w Strzelcach Opolskich, gdzie pracowała w kamieniołomach.

Józef Adam Stojek - ps. 'Gryzoń', ur. 14.10.1925 r. w Gołąbkowicach. W czasie wojny ukrywał się przed gestapo po tym jak w Domu Pierackiego (obecnie Miejski Dom Kultury) zrzucił ze ścian portret Hermana Goeringa. Po wojnie w grupie 'Grot', podporządkowanej Józefowi Kurasiowi ps. 'Ogień', dowodzonej przez Mariana Mordarskiego ps. 'Śmiga', która ujawniła się w kwietniu 1947 r. Jak wynika z jego własnej relacji, grupa 'Grot' działała na Sądecczyźnie rozbrajając posterunki milicji, przebywała na Skałce pod Przehybą. W 1952 r. aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa. Więziony w Krakowie, Wiśniczu, Potulicach. Pracował przymusowo w kopalni w Knurowie. Na wolność wyszedł w 1956 r. W 2009 roku odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Por. Tadeusz Ryba - ps. „Jeleń”, „Artur”, ur. 01.01.1928 r. w Barnowcu. Od czerwca 1948 r. łącznik między oddziałem leśnym 'Żandarmeria' a Polską Podziemną Armią Niepodległościową.
Członek oddziału 'Żandarmeria' od września 1948 r. Zatrzymany na terenie Słowacji w październiku 1949 r. w czasie próby przedostania się na zachód. Z wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Krakowie, skazany na dożywotnie więzienie i osadzony na Montelupich. Na początku 1950 r. krótko w więzieniu w Rawiczu, następnie we Wronkach. W 1953 r. wyrok złagodzono do 12 lat więzienia.
Zwolniony warunkowo w 1956 r. w związku z amnestią z 27 kwietnia, którą państwo komunistyczne zastosowało wobec więźniów politycznych, w celu złagodzenia sytuacji społecznej w Polsce.
Starszym bratem Tadeusza Ryby był, zmarły w 2008 r., Józef, skazany w 1949 r. przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Krakowie na 2 lata więzienia.

***

Dziś (środa 24 lutego) w auli II Liceum Ogólnokształcącego w Nowym Sączu o godz. 10:30 odbędzie się spotkanie dla uczniów szkoły z Żołnierzami Wyklętymi: kpt. Stefanem Kuligiem oraz kpt. Józefem Stojkiem. Wydarzenie nawiązuje do Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”.